Ik verwijs tijdens loopbaanadviesgesprekken regelmatig naar dit artikel van Tim Ferris: Klik hier. Tim Ferris is bekend geworden met zijn boek “Een werkweek van vier uur” waar een hoop op aan te merken is en tegelijkertijd een hoop waarheid in zit. Het bespreekt de mogelijkheden om werk te vinden zonder diploma.

In dit artikel gaat het over de vraag: hoe krijg je de baan die je wilt, zonder dat je de juiste papieren of ervaring hebt. Zijn antwoord daarop (of eigenlijk is het antwoord van Michael Ellsberg) is erg uitgebreid en wat mij betreft erg goed. Omdat niet iedereen even goed Engels leest, zal ik het hier in mijn eigen woorden vertalen en hier en daar aanvullen met mijn eigen ervaring.

De essentie: waarde is belangrijker dan een diploma

Laat ik eerst op de essentie van het stuk ingaan. In principe komt het er op neer dat je waarde voor een bedrijf belangrijker is dan je diploma’s of je ervaring.

Om dat te verduidelijken is het handig om te beginnen met het begin: wat doet een bedrijf? De meeste bedrijven bestaan omdat ze winst moeten maken. Om die winst te kunnen maken, leveren ze producten of diensten. Voor het maken van die producten of het leveren van die diensten, hebben ze capabele medewerkers nodig. Wat die medewerker maakt of levert, is belangrijker dan de hoeveelheid diploma’s die hij of zij heeft.

Diploma’s zijn er om het selectieproces te vergemakkelijken voor de werkgever. Mensen met een diploma hebben laten zien dat ze bepaalde vaardigheden en kennis bezitten die van belang zijn in de functie waar het diploma naar verwijst. Mensen die economie hebben gestudeerd, weten het een en ander van handel en financiën en mensen die marketing hebben gestudeerd en weten over communicatie en overredingstactieken.

De uitdaging voor mensen zonder een (relevant) diploma is om op een andere manier te laten zien dat ze bepaalde vaardigheden hebben. Ze kunnen geen diploma overleggen, dus moeten ze in aanraking komen met de organisatie om hen in de praktijk te kunnen laten zien dat ze bepaalde vaardigheden hebben.

Om dit algemene idee af te ronden: dit is niet voor elk beroep haalbaar. Je kunt geen piloot worden zonder diploma en ook geen chirurg. Voor een vak als psycholoog is het niet onmogelijk, maar wel heel erg lastig. Het risico dat met het uitoefenen van deze beroepen gepaard gaat is zo groot, dat een diploma verplicht is om een bepaald niveau van competentie te kunnen garanderen.

Hoe vind je een baan zonder diploma?

Nu we het algemene idee achter de rug hebben, kijken we naar een aantal tips van Ellsberg:

  1. Vergeet de “formele” banenmarkt: de formele banenmarkt is de verzameling van banen die “open” staan. Deze staan op vacaturesites, zijn bekend bij werving en selectiebureau’s etc. Deze banenmarkt is prima voor mensen met diploma’s, maar veel minder effectief voor mensen zonder diploma. Zij kunnen zich beter richten op de banen die niet echt open staan, maar waar wellicht wel behoefte aan is. Deze banen kun je ontdekken via je netwerk.
  2. Lees 1 boek per week over het gewenste vakgebied. Als je dit een jaar volhoudt, ben je een expert op het vakgebied.
  3. Zorg zelf voor ervaring. Dit niet voor alle banen haalbaar, maar wel voor heel veel. Als je een ontwerper bent zonder ervaring, ga dan ontwerpen maken voor mensen in je vriendenkring. Ben je een verkoper zonder ervaring, ga dan op commissiebasis en product verkopen. Werkervaring binnen een formele functie is niet de enige manier om ervaring op te doen. Ga er wel van uit dat deze ervaring in eerste instantie vaak onbetaald zal zijn.
  4. Netwerk! Als je een ontwerper wilt worden, bel dan een aantal ontwerpers of zij ook klusjes hebben waar je ervaring in op kunt doen. Als je monteur wilt hebben doe je hetzelfde, maar dan binnen een garage enzovoort. Daarnaast kun je overwegen om simpelweg een kop koffie met mensen te drinken om eens over het vak te praten. Tot slot kun je naar congressen en andere bijeenkomsten gaan om mensen binnen het vak te leren kennen.

Mindset: van baan naar…

Veel mensen die naar hun ideale baan op zoek zijn, volgen de gebaande paden. Ze willen een baan hebben waar ze ervaring op kunnen doen en vervolgens opklimmen. In de praktijk werkt het echter niet (meer) zo. Als offshore werken voor jou geen probleem is, kun je daar meestal direct terecht. Maar voor banen die meer mensen willen (en waar dus meer kapers op de kust zijn) is het minder vanzelfsprekend om betaald ervaring op te doen. Vooral als je geen diploma hebt.

Als je toch van loopbaan wilt wisselen, zit er niets anders op dan ervaring op te doen op de bovenstaande manier. Dat betekend vaak: in je vrije tijd en onbetaald. Dat is natuurlijk wel een hoop werk, maar je kunt het net zo goed zien als een test. Als je namelijk niet dergelijke inspanning wilt leveren om je droombaan te kunnen krijgen, is het waarschijnlijk ook niet je droombaan.

Wil je ook op zoek naar nieuwe manieren om je loopbaan een nieuwe richting te geven? Kijk dan op onze pagina’s over loopbaanadvies of over outplacement.

 

 

Leave a Reply

captcha

Please enter the CAPTCHA text