Als praktische gids richt het boek zich er vooral op om de stroom van taken die je hebt onder controle te krijgen. Veel mensen hebben hun hele kantoor vol liggen met “losse eindjes”. Dit zijn bijvoorbeeld werkzaamheden die nog gedaan moeten worden, mensen die nog gebeld moeten worden en emails die nog verstuurd moeten worden. Getting Things Done biedt een systeem om deze losse eindjes allemaal onder te brengen in één agendasysteem. Dat systeem bestaat uit een agenda, een actielijst en een overzichtelijk archief. De gebruiker hoeft de taken in dat systeem daarna alleen nog uit te voeren.

Allen gaat er van uit dat gecategoriseerde “losse eindjes” niet meer in je hoofd zitten. Als je moet onthouden dat je vanmiddag nog boodschappen moet doen, zal dit steeds in je hoofd zitten. Als je er daarentegen zeker van bent dat je op tijd gewaarschuwd wordt zodat je dit niet vergeet (door bijvoorbeeld een reminder in je telefoon te programmeren), zul je het uit je hoofd kunnen zetten. Dat zorgt er voor dat je meer ruimte in je hoofd hebt om je op belangrijke taken te kunnen categoriseren. Bovendien raak je hierdoor minder snel gestrest omdat je gemakkelijker het overzicht houdt.

Het grote nadeel van het boek is dat het vrij beperkt is. Allen richt zich vooral op het vormgeven van een systeem waarmee je overzicht krijgt op je taken. Wie productiever wil worden, dient zich echter ook bezig te houden met zijn energiehuishouding, zijn zelfdiscipline en zijn motivatie. Allen refereert hier wel naar, maar behandelt het allemaal vrij summier. Het zou de moeite waard zijn om hier nog wat extra pagina’s aan te besteden.

GTD biedt een waterdicht systeem om orde te creëren in je leven. Naar mijn mening drijft Allen soms zelfs door in de richting van teveel systematiseren. Wie zijn tips allemaal uitvoert, loopt het risico dat hij meer tijd besteedt aan de planning dan aan de daadwerkelijke uitvoering. Het staat iedereen echter vrij om alleen die elementen uit het systeem te halen die hij zinvol acht. Daarom kan het uitstekend functioneren als een handboek voor iedereen die orde wil aanbrengen in zijn leven.

Voordat je iemand beter kunt leren kennen, moet je eerst met diegene in gesprek raken. Omdat te bereiken zul je diegene moeten aanspreken. Zoals ik in het vorige artikel al aangaf, zijn er voor romantische situaties veel standaard openingszinnen. Denk bijvoorbeeld aan: “Kom je hier wel vaker?” of “Heb je een vuurtje voor me.” Als je iemand wilt aanspreken op je sportschool of je vindt het leuk om in je kantoorgebouw wat mensen te leren kennen, heb je niet van dat soort zinnen. Wat moet je dan zeggen? In dit artikel bespreek ik een eenvoudig model voor het aanspreken van mensen.

Stap 1: Nieuwsgierigheid

Een belangrijke eigenschap in communicatie over en weer is nieuwsgierigheid. Als je nieuwsgierigheid cultiveert, zul je zien dat zich veel meer mogelijkheden aandienen om een gesprekje te openen. Ik schep er bijvoorbeeld altijd plezier in om mensen bij mij in de buurt te leren kennen. Ik woon in een buurt waar veel kleine winkeltjes zijn en ik ga dan vaak even naar binnen om te vragen wat de specialiteit is of om te vragen hoe de zaken lopen. Als je uitlegt dat je om de hoek woont, vinden mensen dat niet raar. Ze vertellen bovendien graag over wat ze doen. Je doet zo leuke kennis op en woont op den duur echt in jouw buurt, waar je iedereen kent en waar iedereen je groet.

Als je er een oog voor ontwikkelt, zul je zien dat je in veel situaties kunt vragen wat er precies aan de hand is of wat er speelt. Dit geeft je een hoop mogelijkheden om nieuwe mensen te leren kennen en geeft je ook de mogelijkheid om ongedwongen gesprekjes te oefenen.

Stap2: Neem de situatie in je op

Het is vaak het eenvoudigst om in je openingszin iets op te nemen over de situatie waar in jij en je “gesprekspartner” zich bevinden. Hierbij kun je denken aan de omgeving, zoals eigenschappen van het gebouw, of het warm of koud is, wie er nog meer zijn etc. Je kunt ook denken aan eigenschappen van de persoon. Zo kan iemand bijvoorbeeld geïrriteerd staan te kijken of juist blij, hij kan zomaar wat voor zich uitpeinzen of juist duidelijk om zich heen speuren.

Goed kijken naar de situatie geeft je niet alleen aanknopingspunten voor de interactie. Het geeft je ook de mogelijkheid om je aandacht te verleggen van jezelf naar je omgeving. Voor veel mensen is het aanknopen van een praatje toch wat lastig en daarom gaat het gepaard met een hoop interne discussie: “Zal diegene het niet vervelend vinden” “Eigenlijk heb ik helemaal geen zin in een praatje” “Ik heb eigenlijk ook haast en heb hier helemaal geen tijd voor.” We proberen op die manier onder het praatje uit te komen. Wanneer je echter bezig bent met de situatie, heb je minder aandacht voor je innerlijke stem. Dit zorgt er voor dat je meer ontspannen bent en je meer kunt richten op het gesprek.

Stap3: Zeg iets over wat je opvalt

Dan is het moment gekomen om degene ook daadwerkelijk aan te spreken. Veel mensen vinden dat eng en dat hindert ook niets. Belangrijk is echter dat je het wel doet. Zoals ik in een ander artikel al heb uitgelegd, is angst namelijk niets om je druk over te maken.

Tot slot noem ik hieronder twee simpele voorbeelden van gesprekjes uit mijn eigen leven.

1 De sportschool
Situatie: Ik ben aan het sporten en voor me is iemand bezig met de deadlift. Een ingewikkelde oefening die hij met een enorm gewicht uitvoert. Tussen de oefeningen door, rust hij geruime tijd en zit dan maar een beetje voor zich uit te staren.

“Ik: Dit heb je duidelijk al vaker gedaan!
Hij glimlacht en zegt: Ja, dat lijkt me logisch.
Ik: Ik vind het altijd een hele moeilijke oefening. Wat is volgens jou nu het geheim van een goede deadlift.
Hierna legt hij het uit en biedt me aan om me een trainingsschema te mailen.”

Natuurlijk hoeft dit niet altijd goed te gaan. Het kan zijn dat ik hem uit zijn concentratie haalt of dat hij liever niet praat tijdens de training. Ik ga er in dit soort situaties echter altijd van uit dat vragen vrij staat en nee zeggen ook. Ik kan aan hem niet zien of hij open staat voor een gesprekje, dus ik neem maar aan dat hij dat zal aangeven wanneer ik niet gelegen kom. Vaak doen mensen dat overigens onwillekeurig wel door hun antwoorden kort te houden en een afwijkende lichaamshouding aan te nemen.

2 De Supermarkt
Zaterdagmiddag in de supermarkt. De rij is heel lang en ik sta achter een meisje. Ze slaakt een diepe zucht.

“Ik: wanneer onthoud ik me nu eens dat ik niet op zaterdagmiddag naar de supermarkt ga!”
Zij: ja, wat een lange rij hè!
Ik: Heb je haast, want je slaakte zo’n diepe zucht?
Zij: nee, niet echt, ik heb er gewoon niet zoveel zin in
Ik: Vervelende dag gehad?
Zij: Nou, gister heb ik het een beetje laat gemaakt.
Ik: Haha, dat herken ik ja. Dan kan alles al snel teveel zijn.
Zij: Nou inderdaad. We waren…”

Dit specifieke gesprek was verder niet echt waardevol voor me. Het hielp om de wachttijd voor de kassa wat beter te verdragen te maken en het was een mooie kans om te oefenen met het houden van een gesprekje. Niet elk gesprek zal meteen iets opleveren aan kennis, contacten of informatie. Het geeft je echter wel altijd een goed gevoel over jezelf.

In het volgende artikel zal ik een overzicht geven van manieren om het gesprek gaande te houden. Dat is de volgende en de laatste stap in het gespreksmodel.

Sociale vaardigheden |Deel 1 : Een praatje maken in drie simpele stappen

Een praatje maken in drie simpele stappen

Je komt op een verjaardag waar je, de jarige uitgezonderd, niemand kent. Of je bezoekt een symposium en tijdens de pauze sta je in je eentje een kop koffie te drinken. Op dat soort momenten zou je graag een gesprekje met iemand aanknopen. Toch doe je het niet, want je weet niet wat je moet zeggen en wat doe je als iemand vervelend reageert? Gelukkig zijn ook sociale vaardigheden aan te leren. In een aantal artikelen zal ik een duidelijke methode presenteren over het aanknopen van een gesprekje. Hieronder beschrijf ik in drie simpele stappen waar een praatje uit bestaat, daarna licht ik de verschillende stappen in andere artikelen toe.

Stap 1: De opening(szin)

Wanneer je met iemand een contact wilt aangaan, begint alles met het aanspreken van diegene. Voor veel mensen is dit een hele stap. Wat moet je zeggen? Als het om een romantisch contact gaat, zijn er de standaardopeningszinnen: “Ken ik jou niet ergens van?” In een meer zakelijke sfeer kennen we dat soort zinnen echter nauwelijks. Toch zijn ze makkelijk te verzinnen en het loont dan ook om er vooraf een aantal te bedenken. Op een netwerkborrel werkt: “Zullen we kennismaken” bijvoorbeeld prima. En op een verjaardag: “hoe ken jij de jarige”. Met enige goede wil is er voor elke situatie wel een min of meer geschikte opening te verzinnen.

Voor wie niet afhankelijk wil zijn van een openingszin, levert de situatie vaak ook goede gespreksstof. Als je iemand bijvoorbeeld breeduit ziet gapen op een congres, kun je zeggen: “Ja, die vorige spreker was nogal langdradig he?”Als je er goed op let, zie je uiteindelijk steeds meer mogelijkheden om een praatje aan te knopen. In het volgende artikel zal ik uitgebreider over dit soort “situationele” openingszinnen schrijven.

Stap 2: Het gesprek

Stel dat je iemand hebt aangesproken met: “Vond u die laatste spreker ook zo goed?” en de ander antwoord met “ja”. Wat dan? Het contact is er en de ander kijkt je verwachtingsvol aan. Wat nu te zeggen? Zoals ik in een eerder artikel al heb uitgelegd, is het van belang om hier niet een heel verhaal te gaan voorbereiden. Daarvoor zijn de mogelijkheden in een gesprek te uitgebreid. Je kunt simpelweg niet een heel gesprek vooraf verzinnen. En als je het wel zou kunnen zou het waarschijnlijk mechanisch en onnatuurlijk overkomen. Toch zijn er wel een aantal tips te geven.

Allereerst is het belangrijk om te beseffen dat jij niet verantwoordelijk bent voor de verloop van het gesprek. Je hebt weliswaar het gesprek geopend, maar er wordt niet van jou verwacht dat je het ook volledig gaande houdt. De ander moet ook een steentje bijdragen. Als je dit beseft, zul je meer ontspannen in het gesprek staan. Wanneer je aanvankelijk niets weet te zeggen, zul je zien dat de ander wel met een nieuw gespreksonderwerp zal komen.

In tegenstelling tot wat veel mensen denken (of althans vaak doen) is het niet zaak om zelf heel interessant te lijken. Mensen praten namelijk graag over zichzelf. Vragen stellen nodigt daar toe uit en werkt veel beter dan iets vertellen over jezelf. Als de ander eenmaal praat, is het de kunst om op zijn verhaal in te gaan. Wie vragen blijft stellen, loopt echter kans om een interview te houden, wat voor veel mensen onnatuurlijk en ook enigszins vervelend aanvoelt. Wie goed leert luisteren, ziet dat de ander in zijn antwoorden voldoende aanknopingspunten geeft voor een voorzetting van het gesprek.

Dus niet:
“Wat voor werk doe je?
Ik ben ambtenaar bij sociale zaken.
Heb je ook kinderen?”

Maar :
“Wat voor werk doe je
Ik ben ambtenaar bij sociale zaken
Prettig om in deze tijden een baan bij het Rijk te hebben. Met de huidige economische situatie lijkt het me fijn om baangarantie te hebben.”

Natuurlijk is het niet verboden om door te vragen, maar het is niet de manier om een gesprek aan te gaan. Tijdens een gesprek wissel je meningen uit en ga je in op hetgeen de ander zegt. Het komt van beide kanten en is niet zo eenzijdig als een interview.

Stap 3: de afsluiting

Afscheid nemen is gemakkelijk. Je geeft simpelweg aan dat je nog met wat andere mensen wilt ontmoeten en dat het een plezier was om met de ander te praten. Daarna is het wel zaak dat je spoedig weer op anderen afstapt. Het staat raar als je afscheid van iemand neemt en vervolgens in je eentje aan de bar gaat staan. Het ontmoeten van anderen is echter geen probleem meer nu je eenmaal weet hoe je het best een gesprek kunt openen.

Als je geïnteresseerd bent om het contact gaande te houden, kun je vragen naar een visitekaartje of telefoonnummers uitwisselen. Vaak is het handig om dan alvast aan te geven wanneer je belt voor een vervolgafspraak, zodat het de ander duidelijk is dat het contactgegevens uitwisselen niet een pure formaliteit is.

In het volgende artikel zal ik een handig model geven voor openingszinnen. Vervolgens ga ik dieper in op de kern van het gesprek.

Gretchen Rubin heeft met “Het Geluk Project” het ultieme zelfhulpboek geschreven. Ze heeft zichzelf geholpen en wil daarmee een voorbeeld zijn voor anderen. Haar “project” is zo vormgegeven dat ze zich elke maand aan een nieuwe uitdaging zet met als doel om gelukkiger te worden. Zo geeft ze in januari meer aandacht aan haar energieniveau (vitaliteit) en in september aan nastreven van een passie. Op die manier probeert ze gelukkiger te worden met haar leven, zonder haar leven ingrijpend te veranderen (wereldreis, bed en breakfast starten in Frankrijk, dat soort werk).

Het is aan het boek goed af te zien dat Rubin een professionele onderzoeksjournalist was, voor ze aan dit boek begon. Ze heeft zich in korte tijd goed ingelezen en heeft bevindingen uit de positieve psychologie, de filosofie en de zelfhulpliteratuur gevonden. Bovendien heeft ze de gave om complex wetenschappelijk onderzoek te vertalen naar de praktijk. Wat haar bovendien nagegeven moet worden, is dat ze volstrekt open over haar tekortkomingen en haar streven naar geluk durft te schrijven. Dit geeft ons een goed inkijkje in het soort gevoelens waar we allemaal last van hebben, maar nooit over praten. Denk bijvoorbeeld aan onzekerheid, zelfhaat, jaloezie en meer van dat soort moois.

Zo nu en dan is het boek wellicht wat te Amerikaans voor ons nuchtere Hollanders. Het hele boek heeft bijvoorbeeld als doel om meer controle te krijgen over het leven. Meer spirituele noties, zoals het loslaten van de begeertes, staan duidelijk niet op het programma. De boodschap van het boek is steeds: beter je best doen en dan wordt het vanzelf wat. Rubin geeft zelf ook ruiterlijk toe dat haar boek sterk persoonlijk is en gezien haar carrière voor het boek is ze een sterk doelgerichte persoonlijkheid.

Desalniettemin kan het een sterk motiverende boodschap zijn om te lezen dat het daadwerkelijk mogelijk is om een beter en gelukkiger leven te creëren. Deze motiverende boodschap in combinatie met de praktische “oplossingen” die Rubin aandraagt, maken van het boek een geschikte gids voor mensen die op zoek zijn naar meer geluk.

De Botton geeft in de eerste hoofdstukken van het boek een uitleg over wat statusangst is. Daarna geeft hij een aantal “oplossingen”. De eerste oplossing is psychologisch van aard. De Botton stelt hier voor om een gebrek aan status niet gelijk te stellen met een gebrek aan menselijke waardigheid. Dus niet: “ik ben dik dus ik ben een slecht mens”, maar: “Ik ben dik, maar dat heeft niets met mijn waarde als mens te maken.” We vervangen het maatschappelijk ideaal dan door ons eigen ideaal. Iemand kan bijvoorbeeld besluiten dat zijn eigenwaarde bepaald wordt door het aantal goede daden dat hij doet of door het aantal goede vrienden dat hij heeft. Het voordeel van deze manier van denken is dat we ons zelfbeeld in eigen hand houden en niet afhankelijk zijn van andermans mening.

Een andere oplossing voor statusangst is de politieke. Doordat vrouwen in de media bijvoorbeeld steeds geconfronteerd worden met lichamen die slanker zijn dan het hunne, raken ze ontevreden over hun uiterlijk en daardoor ook ontevreden over zichzelf. Wanneer men gebruik zou maken van dikkere modellen zou het verschil met gewone vrouwen kleiner worden en zo zouden de vrouwen zich minder slecht voelen. Door op politieke wijze een verandering van de mode-industrie af te dwingen, kunnen de vrouwen proberen om hun statusangst af te dwingen.

Weer een andere “oplossing” is volgens De Botton gelegen in het Christendom. Daarin wordt immers gehuldigd dat alle mensen gelijk zijn en dat iemand geen invloed heeft op zijn eigen levensloop. Wanneer je dus mislukt in het leven is dat niet je eigen schuld, maar de hand van God. Bovendien hoeven wij ons geen zorgen te maken over ons leven op aarde omdat we in het hiernamaals pas echt tot ons recht zullen komen. Een nadeel van deze oplossing bespreekt De Botton niet: om baat te hebben bij de Christelijke ideeën, moet je ze wel geloven.

Statusangst is een gedegen populair filosofische verhandeling over een belangwekkend hedendaags probleem. Hoewel de oplossingen niet allemaal even overtuigend zijn, helpt de analyse ons in ieder geval om te beseffen dat status niet zo belangrijk is als dat wij het maken. Wie er onder gebukt gaat, heeft het dus in eigen handen om wat rustiger aan te doen en zich te beseffen dat er meer is in het leven dan het najagen van succes.

Mensen die psychologische hulp krijgen, merken vaak op dat ze wel snappen wat de therapeut zegt, maar dat ze het niet voelen. Ze begrijpen bijvoorbeeld wel dat ze zich niet zoveel moeten aantrekken van vervelende opmerkingen, maar ze voelen zich toch nog steeds rot wanneer ze die opmerking krijgen. De Acceptance and Commitment Therapy, reikt een geheel nieuwe manier aan om met die gevoelens om te gaan. Giijs Jansen geeft in Leef een goede samenvatting van deze therapievorm.

Jansen legt uit dat onze belevenis van de werkelijkheid sterk door onze persoonlijkheid beïnvloed wordt. Wanneer we bijvoorbeeld vakantiefoto’s bekijken, focussen we ons alleen maar op de personen die er op te zien zijn. Zo werkt het in het echte leven ook. Omdat we niet alle informatie kunnen verwerken, selecteren we informatie die voor ons interessant is. We hebben dus een poortwachter die uitmaakt welke informatie naar binnen mag en welke niet.

De selectiecriteria die deze poortwachter hanteert, zijn gevormd door onze eerdere ervaringen. Wanneer we vroeger uitgemaakt zijn voor slome, zullen we dat woord eerder opmerken dan een positief woord dat ook op ons kan slaan. Door die ervaringen kunnen we gedachten ontwikkelen die steeds terugkomen. Bijvoorbeeld: ik ben dik/lelijk/waardeloos. Door die gedachten zul je bepaalde gedragingen ontwikkelen die er voor zorgen dat deze gedachten bevestigd of in ieder geval niet tegengesproken worden. Zo kijk je bijvoorbeeld nooit meer in de spiegel, zodat je blijft geloven dat je lelijk bent. Of misschien kom je de deur niet meer uit, zodat je geen vrienden meer overhoudt en je bevestigd ziet dat je waardeloos bent.

De ACT probeert je bewust te maken van de criteria die je poortwachter hanteert. Dit doet het door die gedachten, die zo veilig in je hoofd heel normaal klinken, op een bevreemdende manier terug te koppelen. Door ze bijvoorbeeld op te nemen en later met een koptelefoon terug te spelen. Zodra de gedachten op die manier tot je komen, besef je hoe vreemd ze eigenlijk zijn.

Wanneer je die gedachten eenmaal herkent, is het de zaak om ze niet tegen te spreken. Dat helpt namelijk niet. Het wordt aanbevolen om ze te accepteren. Dat betekent echter nog niet dat je er ook naar moet handelen. Wanneer je verstand bijvoorbeeld zegt dat het een rotdag wordt, kun je onderkennen dat hij dat denkt en desalniettemin aan het werk gaan. Zo herken je langzaam dat de talloze emoties en gedachten die er langs komen, geen invloed hoeven te hebben op je gedrag.

Leef brengt al deze denkbeelden op een speelse, begrijpelijke wijze. Jansen geeft veel voorbeelden en heeft een aantal verhelderende illustraties toegevoegd. Daarnaast presenteert hij een groot aantal oefeningen en testjes om te kijken hoe je er voor staat. Het is dus bij uitstek een oefenboek. Door het grote aantal toepassingsgerichte onderdelen is het wel eens lastig om de informatie eruit te destilleren. Wanneer je de oefeningen echter allemaal netjes opvolgt, heb je een hoop aan dit dunne boekje en zul je de betekenis van het geschrevene aan den lijve ondervinden.

Voordelen

• Delen van het netwerk: Iedereen uit de groep heeft een ander netwerk. Wanneer je samenwerkt, wordt je netwerk dus ineens zes keer zo groot. (Of meer, als je meer dan zes leden hebt.)

• Delen van kennis: “Twee weten meer dan één” is de stelregel en dat geldt natuurlijk helemaal wanneer ieder lid van de groep een andere expertise heeft. Bovendien beziet elk lid van de groep jouw probleem vanuit een ander perspectief, wat voor interessante nieuwe ideeën kan zorgen.

• Groepsdruk: Dit klinkt misschien negatief, maar je kunt het juist in je voordeel gebruiken. Als je een maandelijkse bijeenkomst hebt, wil je niet de enige zijn die niets gepresteerd heeft. Daarom zul je harder werken.

Ik heb dit altijd een goed idee gevonden en bovendien een uitstekende term. Daarom adopteer ik het graag. Op het forum (http://www.ivpp.nl/forum) heb ik daarom een speciaal forum gemaakt voor mastermind groepen. Je kunt daar een oproep plaatsen en zoeken naar mensen die geschikt zijn voor jouw groep. Zodra je een groep samen hebt gesteld, kun je me mailen en dan maak ik een forum aan voor jouw groep, waar alleen jij en je groepsleden toegang tot hebben. Voor je echter begint, staat hieronder nog meer informatie over mastermind groepen.

Hoe ziet een mastermind groep er uit

Een mastermind groep bestaat meestal uit ongeveer 6 tot 8 mensen. Deze mensen komen regelmatig bij elkaar. Een keer per maand is waarschijnlijk een mooie frequentie als je daarnaast nog van het forum of van een mailinglijst gebruik maakt.

Het onderwerp van de mastermind groep is naar mijn mening van groot belang. Het zal vaak over ondernemen of carrièreontwikkeling gaan, maar het kan ook gebruikt worden voor sporters of voor mensen die ervaringen willen uitwisselen over opvoeden. Een training bij het IvPP kan een mooie start zijn van een mastermind groep. Wanneer je bijvoorbeeld aan je zelfvertrouwen werkt, zou je met je groep kunnen afspreken om nog een periode te blijven afspreken om er voor te zorgen dat de kennis niet wegzakt. Zelfhulpgroepen, intervisiegroepen of lotgenoten groepen zijn natuurlijk ook voorstelbaar.

Waarschijnlijk is het ook handig om iemand aan te wijzen als “voorzitter”. Die kan dan de spreektijd in de gaten houden en eventueel een agenda. Je kunt deze taak eventueel elke bijeenkomst aan iemand anders toewijzen. Iemand uit de groep kan er ook voor zorgen dat er aantekening gemaakt worden of dat er een opname van de bijeenkomst komt. Die kun je vervolgens weer delen op het internet.

Het belangrijkste van alles is dat er iemand begint. Iemand moet het aandurven om toe te geven dat hij niet perfect is en dat hij niet alle kennis in pacht heeft en dat hij graag wat leert van anderen. En wie kan dat beter zijn dan ikzelf? Daarom bij deze een oproep aan mensen in de omgeving van Amsterdam die het belang inzien van een “mastermindgroep” over ondernemerschap. Je kunt je interesse tonen op het forum. Ik hoor graag van jullie.

*Het boek waarin Hill dit idee opperde, is “Think and Grow Rich”. Het is een klassiek zelfhulpboek. Klassiek als in dat het al behoorlijk oud is en nog steeds veel gelezen wordt, maar vooral klassiek in de zin dat het aan de basis staat van veel onnozele ideeën uit de zelfhulphoek. De titel zegt het al: je hoeft maar aan geld te denken en je wordt al rijk. Wie het toch wil lezen, kan de Engelse versie hier inkijken (.pdf).

Hetzelfde geldt voor positieve verandering oftewel het aanleren van een nieuwe gewoonte. De uitdaging aangaan om vanaf nu goed te eten en meer te sporten, is voor veel mensen te onoverzichtelijk en te veeleisend. Ook hier rijst het spookbeeld dat we nooit meer een frikandel mogen eten en nooit meer eens een dag lui op de bank mogen liggen.

Een handige manier om dit soort spookbeelden tegen te gaan, is de 30 dagen uitdaging. Deze uitdaging houdt in dat je een bepaald gedrag 30 dagen lang volhoudt of juist afzweert. Hiermee verplicht je jezelf niet meteen tot een volledige verandering. Daarentegen ga je slechts kijken hoe het nieuwe gedrag je bevalt. Om een goed beeld te krijgen is het nodig dat je de volle dertig dagen vol maakt, maar daarna is de keuze aan jou: stoppen of het nieuwe gedrag volhouden.

Het is belangrijk om te beseffen dat een 30 dagen uitdaging geen manier is om stiekem toch tot een langdurige verandering te komen. Als je wilt dat deze uitdaging werkt, is het van groot belang om jezelf volledig de vrijheid te gunnen om te stoppen na dertig dagen. Als je dat niet doet, valt het voordeel van de uitdaging weg en wordt het toch weer een alles of niets beslissing. Je kunt jezelf wat dat betreft niet voor de gek houden.

De voordelen

Echter, in veel gevallen blijkt dat mensen na dertig dagen toch door gaan. Wanneer je experimenteert met nieuw gedrag blijkt namelijk vaak dat de verandering niet zo ingrijpend is als dat je vooraf verwacht had. Stoppen met televisie lijkt voor veel mensen bijvoorbeeld een bijna onmogelijke opgave. Wanneer je het dertig dagen probeert, blijkt vaak dat de televisie nauwelijks gemist wordt. In veel gevallen is het nieuwe gedrag zelfs prettiger dan het oude gedrag. Veel mensen denken bijvoorbeeld dat sporten energie kost. Wie echter dertig dagen gaat sporten, merkt dat het ook energie geeft. Als je niet zou hebben geëxperimenteerd met het nieuwe gedrag zou je dat nooit geweten hebben. Je kent vast mensen die het beweren, maar dat betekent niet dat je het ook daadwerkelijk gelooft. Ervaring werkt daarbij veel sterker. Bovendien maakt het oefenen met nieuw gedrag het makkelijker om het gedrag op termijn vol te houden. Niet alleen doordat je meer vaardigheden krijgt, maar ook omdat je meer zelfdiscipline krijgt. Wie zich er bijvoorbeeld niet toe kan zetten om te gaan hard lopen, zal dertig dagen lang elke dag een strategie moeten bedenken om toch te gaan. Na die dertig dagen zal diegene meer zelfdiscipline hebben, beter kunnen lopen (waardoor het leuker wordt) en meer manieren weten om zich tot hardlopen te zetten. Op die manier wordt het een stuk makkelijker om het gedrag langdurig in de praktijk te brengen.

Het experimentele karakter van de 30 dagen uitdaging maakt dat je ook gedrag kunt proberen waar je nog niet volledig het nut van inziet. Ik geef bijvoorbeeld ruiterlijk toe dat ik de morele afkeer van vlees niet zo sterk voel als andere mensen. Toch zal ik binnenkort eens een 30 dagen experiment doen met vegetarisch eten, omdat ik gehoord heb dat je er veel energie door krijgt. In die dertig dagen zal ik dan kijken of de kosten tegen de baten afwegen. Het is dus niet alleen een bruikbare methode om te oefen met gedrag dat je zeker wilt veranderen. Je kunt het ook gebruiken om te experimenteren met gedrag waar je nog niet zo zeker over bent.

Voorbeelden van uitdagingen

Dit zijn mogelijke onderwerpen voor een dertig dagen experiment
• Vegetarisch eten
• Hardlopen of een andere sport
• Een bepaald dieet of een meer gezonde manier van eten
• Geen televisie kijken
• Elke dag iets schrijven (bijvoorbeeld een blogpost)
• Stoppen met roken, alcohol, koffie of een andere slechte gewoonte
• Vroeg opstaan
• Mediteren
• Elke dag een bekende, iemand uit je netwerk of een vriend contacteren die je normaal niet zou bellen

Veel meer veranderingen in je leven kun je echter inpassen in een 30 dagen uitdaging. Je kunt je eigen ideeën achterlaten in de reacties.

*Dit artikel is gebaseerd op dit artikel van Steve Pavlina Hij omschrijft zijn website als “persoonlijke groei voor intelligente mensen”. Dat is wat ik met deze site ook nastreef.

Zelfdiscipline wordt gezien als een belangrijke vaardigheid voor mensen die willen veranderen. Het maakt het verschil tussen willen en doen. Iedereen weet dat afvallen bestaat uit minder eten en/of meer bewegen. Toch is afvallen heel moeilijk omdat de meeste mensen niet voldoende zelfdiscipline hebben om de verleiding van een lekker pak koekjes te weerstaan. Net zoals ze vaak ook onvoldoende zelfdiscipline hebben om het sporten vol te houden. En zo blijft het vaak bij goede bedoelingen. Zelfdiscipline is uiteraard geen oplossing voor alles. Iemand met veel zelfdiscipline, maar een slecht plan van aanpak, zal niet ver komen. Toch is zelfdiscipline een belangrijke factor in het behalen van succes. Het maakt dat we consequent handelen naar onze waarden en naar onze plannen. Het maakt dat we de leider kunnen zijn van ons eigen leven. Dat is een eigenschap die nauwelijks onderschat kan worden.

Wetenschap

In de afgelopen jaren zijn er een aantal interessante onderzoeken gedaan naar het fenomeen zelfdiscipline. Drie onderzoeksresultaten zijn van belang voor mensen die in de praktijk meer zelfdiscipline willen krijgen.

1 Zelfdiscipline is een bron die leeg kan raken

2 De beschikbaarheid van zelfdiscipline is gelinkt aan de beschikbaarheid van glucose (suiker) in het bloed. Hoe minder suiker in ons bloed, hoe minder discipline. Als de glucose opraakt, wordt het moeilijk om onszelf in de hand te houden.

3 Als je vaker gebruikt maakt van zelfdiscipline (het uitstellen van onmiddelijke impulsen) wordt dit steeds gemakkelijker. Je krijgt dus steeds meer zelfdiscipline naarmate je er vaker gebruik van maakt.
Uit deze drie onderzoeksbevindingen valt af te leiden hoe je zelfdiscipline het best kunt opbouwen.

Praktijk

Allereerst is het belangrijk om te oefenen. Als je iets wilt bereiken waar zelfdiscipline bij komt kijken, kun je het best met kleine stapjes beginnen. Dus niet meteen beginnen met sporten en met minder eten. Maar eerst één van beide. Zodra je dan één van beide onder de knie hebt, kun je beginnen met de ander. Het is hierbij steeds zoeken naar wat uitdagend is, maar wel haalbaar. Het heeft geen zin om je steeds te pletter te lopen tegen al te grote uitdagingen. Net zoals het zinloos is om altijd maar bij dingen te blijven die je gemakkelijk afgaan.

Daarnaast is het belangrijk om niet te sterk op je discipline te vertrouwen. Wanneer je teveel zelfdiscipline moet gebruiken, is het waarschijnlijk dat het “opraakt” voor je het doel gehaald hebt. Iedereen kent het gevoel dat je een bepaalde tijd weerstand aan iets kunt bieden, maar dat je uiteindelijk toch toegeeft. Je drentelt bijvoorbeeld een tijd lang in de woonkamer rond om weerstand te bieden aan de koekjes die in de keuken naar je schreeuwen, na verloop van tijd breek je echter en besluit je toch om een graai in de doos te doen. Het is zaak om een dergelijk scenario te voorkomen. Dit kan bijvoorbeeld door het huis uit te gaan voordat je breekt. Of door de koekjes weg te gooien op het moment dat je nog voldoende zelfdiscipline hebt. Het heeft geen zin om je voortdurend bloot te stellen aan verleidingen als je weet dat discipline niet een bron is waar je oneindig lang op kunt vertrouwen.

Omdat de aanwezigheid van glucose vereist is voor de beschikbaarheid van zelfdiscipline, is het belangrijk om goed en regelmatig te eten. Het is verstandig om meerdere maaltijden per dag te eten zodat je steeds voldoende glucose beschikbaar hebt. Daarnaast is het zaak om voorzichtig om te springen met alcohol. Alcohol zorgt ervoor dat suiker niet meer goed opgenomen wordt en maakt daardoor je zelfdiscipline minder sterk. Voor wie teveel gedronken heeft, zal het dan ook extra moeilijk zijn om verleidingen te weerstaan. Veel mensen zullen bovendien ’s avonds minder gedisciplineerd kunnen werken, omdat het lichaam dan al minder goed suiker opneemt. Als je een belangrijke taak hebt, kun je deze dus het best plannen op een moment dat je voldoende glucose beschikbaar hebt.

Samenvattend is zelfdiscipline vergelijkbaar met spierkracht. Wie sterker wil worden gaat niet meteen met gewichten van honderden kilo’s aan de slag. Je bouwt het langzaam op en op die manier vorder je. Je haalt het ook niet in je hoofd om uren achter elkaar te trainen. Je raakt dan uitgeput en zult bovendien ook chagerijnig worden omdat je verder nergens meer aan toekomt en omdat je geen dingen meer kan doen die je leuk vindt. Door constant te oefenen met gewichten die net zwaar genoeg zijn, maak je de meeste vooruitgang. Tot slot is het belangrijk dat je voldoende eet, om zo je spieren optimaal te voeden.

Zelfdiscipline helpt ons bij het richten van onze aandacht, het reguleren van onze emoties, het stoppen met roken en het omgaan met stress. Het is dus een eigenschap die ons kan helpen om verschillende belangrijke doelen in ons leven te bereiken. Wie bovenstaande tips volgt, zal meer gedisciplineerd worden en het leiderschap over zijn eigen leven herwinnen.

De Psycholoog Kolb gaf aan dat mensen op verschillende manieren leren. Sommige mensen leren vooral door iets concreet te ervaren: de doeners. Anderen leren door er over te lezen en door er een theorie over op te stellen: de denkers. Je hebt ook mensen die vooral praktisch zijn en simpelweg zoeken naar een manier die werkt: de beslissers. Tot slot heb je mensen die eerst een plan opstellen en vanuit daar pas veranderen: de ontwerpers.

Bovengenoemde mensen, de uitstellers, zijn vaak van het type ontwerper en denker. Voor ze ergens aan beginnen, willen ze het eerst volledig begrijpen en kunnen overzien. In het woord “volledig” schuilt dan het venijn, want dat is natuurlijk niet mogelijk. Boter, kaas en eieren kun je volledig doorgronden. Bij een spel met meer variabelen, zoals schaak, wordt dat al lastiger. Laat staan voor een zo enorm complex spel als het leven.

De Positieve Psychologie is in zeker zin een uitkomst voor dit soort mensen. Wie zich namelijk in de literatuur verdiept, kan nog jaren en jaren verder theoretiseren over hoe het precies zit. Als je bijvoorbeeld meer wil weten over zelfvertrouwen, kan ik je een stapel boeken en artikelen geven waarmee je een aantal jaren verder kunt. Hiermee ga je echter voorbij aan het doel. Dat is namelijk: verandering!

Denkers en ontwerpers moeten beseffen dat theorie je maar zo ver brengt. Een duidelijk voorbeeld daarvan is meditatie. Je kunt er honderd boeken over lezen, maar om er echt goed vertrouwt mee te raken, is het noodzakelijk om daadwerkelijk te mediteren. Als je meer sociale vaardigheden wilt, geldt hetzelfde. Je moet met mensen in aanraking komen en de vaardigheden in de praktijk oefenen anders zul je nooit verbeteren. Het kan weliswaar helpen om boeken te lezen over conversatievaardigheden, maar als je die niet in de praktijk toepast, zal de kennis uit dergelijke boeken weinig opleveren.

Dr. Tal Ben-Shahar gaf aan Harvard een aantal colleges over positieve psychologie. Tijdens die colleges gaf hij aan dat Positieve Psychologie niet alleen over informatie gaat, maar vooral over transformatie. Onder informatie verstaat hij onderzoeksgegevens, feitjes en weetjes. Met transformatie bedoelt hij onze persoonlijke ontwikkeling. De informatie dient om de transformatie te bewerkstelligen, maar staat er niet gelijk aan. Als je dus heel veel over een bepaald onderwerp weet, betekent dat niet dat je ook een ontwikkeling doorgemaakt hebt. Blijf dus niet eindeloos doorlezen, maar maak aan de hand van voldoende informatie duidelijke beslissingen en volg die ook op.

Als je dan toch per se meer wilt lezen voordat je in actie komt, kun je het best de artikelenserie over persoonlijke doelen stellen en halen lezen. Dat voor het bereiken van je persoonlijke doelen enige discipline nodig is, spreekt voor zich. Dit zal dan ook het onderwerp zijn van een volgend artikel. Als je me op twitter volgt, weet je precies wanneer dat artikel geplaatst wordt.