1: Je eigenwaarde baseren op je prestaties

Veel mensen baseren de waarde die ze aan zichzelf hechten aan hun prestaties. Als ze een goed cijfer halen, veel verdienen of er goed uitzien, voelen ze zich waardevol. Ze maken hun eigenwaarde dus afhankelijk van allerlei voorwaarden: “Pas als ik…., mag ik een goed gevoel over mezelf hebben”. Op de puntjes kun je allerlei zaken invullen.

Dit is een onfeilbaar recept om in de put te raken. Ik noem het wel het spel dat je nooit kunt winnen. In eerste instantie zeg je namelijk: als ik die baan heb, mag ik een goed gevoel over mezelf hebben. Als je die baan echter eenmaal hebt, zul je al snel weer verlangen naar een nog betere baan. En daardoor zal je eigenwaarde ook weer dalen.
De bekende psycholoog Tal Ben-Shahar was er van overtuigd dat hij iets zou voorstellen als hij nationaal kampioen squash zou worden. Uiteindelijk wist hij het ook zo ver te schoppen. Hij kon er slechts drie uur van genieten. Na die korte periode vond hij dat hij minimaal wereldkampioen moest zijn, voordat hij iets voorstelde.

Zolang je je eigenwaarde baseert op je prestaties, zul je nooit een stabiel hoge eigenwaarde bereiken. Zelfs als je constant veel presteert.

2: Jezelf vergelijken met anderen
Dit hangt sterk samen met het vorige punt. Als je jezelf vergelijkt met anderen, zul je altijd mensen tegenkomen die beter lijken dan jij. Dit heeft met een aantal dingen te maken.

Allereerst zie je van andere mensen alleen maar wat ze willen laten zien. Je bent niet op de hoogte van hun twijfels, hun karakterzwaktes en de vervelende onderdelen van hun leven. Dit gaat in het bijzonder op als je jezelf vergelijkt met mensen die je niet kent zoals beroemdheden of de mensen uit reclames. Wat je op televisie ziet is geen werkelijkheid, maar een soort fata morgana die niets met het normale leven te maken heeft.

Daarnaast lijkt het gras altijd groener bij de buren. Als je een comfortabel en kalm leven lijdt, kijk je jaloers naar de mensen die veel meemaken en hard werken. Als je daarentegen een carriëremaker bent, zul je af en toe vertwijfeld kijken naar de mensen die een rustiger en meer gestructureerd leven hebben. Op die manier is het nooit goed.

3: Niet durven staan voor je eigen mening
Een stabiele eigenwaarde staat en valt bij een duidelijke eigen visie op het leven.

Als je niet weet wat voor jou belangrijk is, zul je over het algemeen geneigd zijn om met de mening van anderen mee te gaan. Dat maakt natuurlijk erg onzeker. Je gaat er dan vanuit dat hun mening meer waard is dan die van jou.

Als je daarentegen wel durft te vertrouwen op je eigen gevoel, kun je veel beter je mannetje staan in het contact met anderen. Als ze het niet met je eens zijn, kun je dat eenvoudigweg zien als een verschil in visie en niet als een teken dat jij het fout hebt (en dus fout bent). Alle mensen zijn verschillend en je kunt er van uitgaan dat jouw mening evenveel waard is dan de mening van anderen.

Wil je weten hoe je kunt werken aan een stabiele, hoge eigenwaarde? En bovendien ook nog kunt leren vertrouwen op je eigen vaardigheden? Doe dan mee aan de training Optimaal Zelfvertrouwen. Je kunt deze al vanaf 97,- euro volgen.

Dat lijkt misschien een cirkelredenering: zelfvertrouwen is vertrouwen op jezelf. Toch is dat de beste beschrijving die ik er van kan geven. Ik zal uitleggen waarom deze beschrijving zo goed is en daarbij toch weer verwijzen naar vaardigheid en waardigheid.

Vertrouwen in je kunnen

Allereerst is het zo dat het vertrouwen op je vaardigheid een belangrijk onderdeel is van je zelfvertrouwen. Als je je vaardigheden wilt ontwikkelen, kun je dat doen door te oefenen en te experimenteren in de praktijk. Er zit echter ook een psychische component aan presteren. Je moet de overtuiging zien te ontwikkelen dat je het kunt. Stel je een voetbalteam voor dat een half uur lang de sterren van de hemel speelt. De bal gaat prachtig rond en ze hebben meerdere kansen die allemaal helaas net naast gaan of belanden op de lat. Het lijkt een kwestie van tijd voordat het eerste doelpunt valt. Door een bizar misverstand scoren de tegenstanders echter . Plotseling staat ons voetbalteam met 1-0 achter. Vanaf dat moment geloven de voetballers er niet meer in en dat heeft een duidelijk effect op hun prestatie. Het lijkt er ineens op dat de spelers elkaar niet meer kunnen vinden en de agressie en de passie is uit het spel.

Wat is hier gebeurd? In het eerste half uur bleek duidelijk dat de spelers voldoende vaardigheden hadden. Hun techniek was goed en ze speelden de tegenstander van de mat. Dat ze niet scoorden was een tegenvaller, maar je kunt altijd pech hebben. Met hun vaardigheden had dat weinig te maken. Het is moeilijk voorstelbaar dat hun vaardigheden na de tegengoal ineens minder werden. Er waren geen spelers geblesseerd geraakt en de tegenstander bracht ook niet ineens nieuwe spelers in waardoor de verhouding in de vaardigheden veranderde. Dat de prestaties minder werden, moet dus ergens anders aan gelegen hebben. Wat er gebeurde was dat de spelers niet meer in hun vaardigheden geloofden. Ze waren er van overtuigd dat ze niet meer konden winnen en waren het geloof in hun vaardigheden verloren.
Een belangrijk onderdeel van zelfvertrouwen is om het vertrouwen in jezelf te koesteren en te ontwikkelen.

Vertrouwen in je eigen oordeel

Een ander belangrijk onderdeel van zelfvertrouwen is het vertrouwen in je eigen oordeel. Ik zie veel kandidaten die een lage eigenwaarde hebben. Ze vinden dat ze zelf niet veel voorstellen. Dat uit zich ook in hun omgang met anderen. Als ze een meningsverschil hebben, gaan ze er over het algemeen al snel vanuit dat de mening van de ander meer waard is dan die van hen. En daarom geven ze de ander al snel gelijk.

Als je een hoger zelfvertrouwen wilt hebben is het belangrijk om weer op je eigen mening te leren vertrouwen. Daarvoor is het allereerst noodzakelijk om te ontdekken wat je eigen mening is. De volgende stap is om ook voor die mening op te komen. Wat dat betreft heeft het vergroten van je zelfvertrouwen veel te maken met het vergroten van je assertiviteit.

Het vertrouwen op je vaardigheden en het vertrouwen op je eigen oordeel maken samen dat je een hoger zelfvertrouwen ervaart. Wil je daar meer over weten? Lees dan hier meer over onze zelfvertrouwencursus.

De negatieve spiraal

Een laag zelfvertrouwen is dikwijls niet iets wat van de een op de andere dag ontstaat. Vaak ontwikkelt het zelfvertrouwen zich geleidelijk in de kinderjaren. Dikwijls zie ik dat mensen beschermend opgevoed zijn, waardoor ze niet geleerd hebben om hun eigen mening te vormen en hun eigen beslissingen te nemen. Het komt ook voor dat men streng opgevoed is, waardoor ze nooit het gevoel hebben gekregen dat ze waardevol en geliefd zijn.

In de puberteit uit deze opvoeding zich in het gedrag. Men durft niet het voortouw te nemen in een groep en vind het moeilijk om de eigen mening te tonen. Dat gedrag zorgt vaak voor een aantal ervaringen die de lage eigenwaarde bevestigen. Zo komt het voor dat men gepest wordt. Of dat men door faalangst niet goed presteert. Deze ervaringen zorgen er voor dat het zelfvertrouwen nog verder daalt.

Deze persoon zit nu in de negatieve spiraal. Het lage zelfvertrouwen heeft een aantal duidelijke effecten. Er wordt weinig gepresteerd en het is moeilijk om een band met anderen op te bouwen. Die ervaringen in de praktijk zorgen er weer voor dat het zelfvertrouwen nog verder daalt. En dat resulteert vaak in nog meer negatieve ervaringen.

Het doorbreken van de negatieve spiraal
Het doorbreken van de negatieve spiraal is niet gemakkelijk, maar wel heel goed mogelijk. Het is hierbij zaak om of het zelfbeeld of de ervaring te veranderen. Stel dat iemand zich in grote gezelschappen weinig op zijn gemak voelt. Er zijn twee manieren om hier verandering in te brengen.

Allereerst is het mogelijk om anders over de situatie na te denken. Waarom is deze persoon zo bang in grote gezelschappen? Vaak is het zo dat iemand zich minderwaardig voelt aan de anderen. In sommige gevallen komt het ook voor dat een negatieve reactie van anderen gevreesd wordt. Het is verstandig om deze denkbeelden onder de loep te nemen en te veranderen in meer positieve gedachten.

We kunnen de gedachten ook met rust laten en ons focussen op een verandering in gedrag. Bijvoorbeeld door juist verjaardagen en sociale bijeenkomsten op te gaan zoeken. Met als doel om zoveel mogelijk mensen aan te spreken en om het gesprek zo lang mogelijk te laten duren. Op die manier ziet men in de praktijk dat het lage vertrouwen in de eigen prestaties niet nodig is.

Wie in de praktijk verandert, zal zien dat dit ook een verandering in het zelfvertrouwen teweegbrengt. Andersom is het zo dat een groter zelfvertrouwen zorgt voor andere gedragingen. Beide stappen zijn voldoende om uit de negatieve spiraal te breken.

Werken aan een Optimaal Zelfvertrouwen

Zelfvertrouwen bestaat uit een combinatie van vaardigheid en waardigheid. Vaardigheid heeft vooral te maken met wat je doet. Of je actie onderneemt om te presteren en iets neer te zetten. Waardigheid heeft meer te maken met je eigenwaarde. Het wordt bepaald door de manier waarop je over jezelf denkt.

Om een Optimaal Zelfvertrouwen te bereiken is het belangrijk om aan beide aspecten aandacht te besteden. Gelukkig is het zo dat beide onderdelen van zelfvertrouwen elkaar beïnvloeden. Als je vaardigheid stijgt, zal dit invloed hebben op je waardigheid en andersom.

Wil je begeleid worden bij het opbouwen van je zelfvertrouwen? Kijk dan hier voor meer informatie over de cursus zelfvertrouwen van het IvPP.

Digitale training

Allereerst is er de digitale training. Dit is een training die via tekst of met behulp van video gegeven wordt op de pc. Het IvPP heeft gekozen voor een dergelijke optie en heeft daarbij gebruik gemaakt van videotrainingen. Onze trainingen over zelfvertrouwen en zelfdiscipline zijn digitaal beschikbaar en bestaan uit een aantal video’s met daarbij huiswerkopdrachten. De voordelen van een dergelijke aanpak zijn legio:

• De kosten zijn lager. De trainer hoeft er immers niet altijd bij aanwezig te zijn
• Online training is flexibeler. Je kunt de trainingen volgen wanneer je zelf wilt
• Je hebt geen reistijd als je een online training volgt
• Het neemt een belangrijke drempel weg. Veel mensen vinden het lastig om naar een coach te gaan, laat staan om een training te bezoeken. Een digitale training is meer anoniem.

De vraag is natuurlijk of een dergelijke training ook echt werkt. Op de universiteit van Twente wordt daar onderzoek naar gedaan. Op basis van hun bevindingen hebben we een aantal stappen ondernomen om de training zo goed mogelijk neer te zetten. Zo is er de mogelijkheid om de video’s te bekijken, maar het is ook mogelijk om de informatie te lezen als een tekst. Dat zorgt er voor dat iedereen op zijn eigen manier kan leren. Daarnaast is de training vormgegeven in weken. Elke week komt er een nieuwe module beschikbaar van de training. Dit zorgt er voor dat de cliënten niet alle informatie achter elkaar bekijken. Dat leidt namelijk vaak niet tot de gewenste veranderingen.

Digitale coaching

Een andere benadering is om een digitale coaching te verzorgen. Hierbij kun je denken aan het contact tussen de coach en de cliënt met behulp van mail, chat of skype. De voordelen zijn hier ongeveer hetzelfde als de voordelen van een videotraining. Er komen echter nog een aantal voordelen bij.

• De cliënt kan individueel begeleid worden. Zodat de stof toegespitst kan worden op zijn of haar situatie
• Door bepaalde opdrachten uit te schrijven, krijgen de cliënten een moment van bezinning dat kan helpen bij de behandeling

Ribbers en Waringa doen onderzoek naar coaching via het internet. Zei concludeerden dat vooral de digitale coaching door te schrijven erg werkzaam is. Juist vanwege het bovenstaande punt. Het opschrijven van je gedachten zorgt er voor dat je ze beter op een rijtje kan zetten. Niet voor niets hameren we er in onze trainingen altijd op dat mensen de opdrachten uitschrijven.

Digitale training en coaching

Die kennis tezamen heeft er voor gezorgd dat we gekozen hebben voor een combinatie van digitale coaching en training die het IvPP aanbiedt. Wie namelijk een training zelfvertrouwen via het internet aanschaft, krijgt ook toegang tot ons ledenforum. Daar worden cliënten gecoacht door de psychologen van het IvPP. Op die manier combineren we geschreven coaching en digitale training.

Wil je meer weten over onze digitale coachingsomgeving en onze digitale training zelfvertrouwen en zelfdiscipline? Wordt hiernaast dan gratis lid van onze ledensite.

Perfectionisme en zelfvertrouwen
Als perfectionisme voortkomt uit een laag zelfvertrouwen wordt het veroorzaakt door een gebrek aan waardigheid. Zelfvertrouwen bestaat uit een combinatie van vaardigheid en waardigheid. Waardigheid is het idee dat je als mens iets waard bent en dat je weet waar je voor staat. Vaardigheid is het idee dat je op een adequate manier kunt omgaan met de problemen in je leven. Mensen die laag scoren op waardigheid, hebben vaak een lage eigendunk. Sommige mensen proberen dat slechte beeld van zichzelf op te krikken door te presteren. De argumentatie is: als ik maar voldoende presteer, zal ik eindelijk eens wat voorstellen.

Helaas is dit geen oplossing. Sterker nog, het vergroot de problemen alleen maar en leidt tot perfectionisme. Mijn ervaring is bijvoorbeeld dat mensen met een gebrek aan waardigheid geen fouten durven te maken. Elke fout bewijst in hun ogen namelijk dat ze waardeloos zijn. Perfect presteren is dan nog de enige maat die voor tevredenheid zorgt. En hoe we het ook wenden of keren, perfect functioneren ligt niet binnen ons bereik. Perfectionisten zijn dan ook constant ontevreden over hun prestaties en angstig om nieuwe fouten te maken.

De voor- en de nadelen van perfectionisme
Perfectionistische mensen praten hun gedrag vaak goed door er op te wijzen dat het hun voordelen oplevert: “De maatschappij vraagt toch van me dat ik goed presteer en fouten worden op mijn werk keihard afgestraft”. Ze moeten dus haast wel perfectionistisch zijn. Wat ze niet beseffen is dat perfectionisten vaak minder goed presteren dan mensen die niet met perfectionisme worstelen. Perfectionisten proberen het maken van fouten namelijk uit de weg te gaan en dat verkleint hun leermogelijkheden. Bovendien zorgt dit er voor dat ze nooit risico nemen en dat ze dus ook nooit vernieuwende of creatieve oplossingen zullen bedenken.

Mensen koesteren hun perfectionisme vaak omdat ze bang zijn dat de afwezigheid van perfectionisme resulteert in laksheid. Wie niet perfectionistisch is, is echter niet per se een luie “underachiever”. In zijn boek “De Optimalist” maakt Tal Ben-Shahar, die is gepromoveerd op het onderwerp zelfvertrouwen, een onderscheid tussen perfectionisten en optimalisten. Optimalisten willen net als perfectionisten goed presteren, maar ze beseffen dat perfect gedrag niet tot de menselijke mogelijkheden behoort. Deze houding brengt een hoop voordelen met zich mee. Zo kunnen Optimalisten bijvoorbeeld beter prioriteiten stellen. Ze begrijpen dat sommige taken perfecter moeten dan andere taken. Daardoor zullen ze ook sneller en efficiënter werken. Bovendien zullen ze, zoals ik in de vorige alinea al aangaf, meer risico durven nemen en creatiever zijn. Daarnaast zorgt hun houding er voor dat ze meer ontspannen zijn en dat ze beter tegen kritiek kunnen. Zij zien kritiek namelijk als een mogelijkheid om te leren en niet als een aanval op hun zelfbeeld. In bijna alle opzichten zullen deze optimalisten dus beter presteren dan perfectionisten.

Wat kun je doen om perfectionisme te voorkomen?
Hoe kun je perfectionisme nu tegengaan? Zoals gezegd baseren perfectionisten hun zelfbeeld op hun prestaties. Presteren ze goed, dan zijn zij ook goed. Presteren ze slecht, dan zijn zij ook waardeloos. Een perfectionist die slecht presteert, denkt: “wat ben ik ook een sukkel!”. Een optimalist die een fout maakt, denkt: “Oei, dat werkt dus niet. Volgende keer moet ik die fout niet weer maken”. Het is verstandig om je prestaties los te koppelen van je zelfbeeld. Het idee van waardigheid houdt in dat ieder mens iets waard is, ook als je een keer niet presteert of als het een keer tegenzit. Je kunt onder alle omstandigheden een goed gevoel over jezelf hebben. Je prestaties zijn een onderwerp op zich dat verder los staat van jouw waarde als mens.

Maar als je geen prestaties nodig hebt om je goed te voelen over jezelf, waar komt dan de motivatie vandaan om goed te presteren? Ieder mens heeft het verlangen om dingen te leren en om beter te worden in bepaalde dingen. Dat verlangen alleen al is voldoende om ons hard te doen werken. Zoals het gezegde gaat: “Het gaat om het spelletje, niet om de knikkers.” Misschien denk je dat dit een spreekwoord is voor “lozers” en mensen die geen kans maken op de knikkers. In de praktijk blijkt echter dat juist deze houding tot de beste prestaties leidt en tot het grootste geluk. Optimalisten, het woord zegt het al, presteren op alle fronten beter dan perfectionisten.

Als je je zelfvertrouwen wilt vergroten, is het belangrijk dat je weet waar je nu staat. Om dat mogelijk te maken hebben we op onze ledensite een zelfvertrouwentest geplaatst die voor iedereen beschikbaar is. Op termijn is het bovendien van belang om te weten of je zelfvertrouwen omhoog gaat of juist omlaag. Daarom kun je de vragenlijst zo vaak afnemen als je zelf wilt. Je kunt je hier gratis inschrijven voor onze ledensite.

Deze vragenlijst, die ontwikkeld is in het kader van het onderzoek dat op dit moment loopt, geeft zowel de scores op waardigheid als op vaardigheid. Je kunt laag scoren, benedengemiddeld, bovengemiddeld en hooggemiddeld. Bij de terugkoppeling krijg je ook een korte beschrijving over wat die scores inhouden.

Wat betekenen de scores?

Het is niet moeilijk om je conclusies te trekken wanneer beide scores laag zijn of benedengemiddeld. Het is de moeite waard om dan aan je zelfvertrouwen te werken. Je kunt beginnen door deze artikelenreeks te lezen en eventuele vragen te posten op het forum. Je krijgt automatisch toegang zodra je bent ingeschreven voor de ledensite. Daarnaast ben je natuurlijk altijd welkom op een training van het IvPP. Op deze site staat meer informatie over de training.

Wat ook opvallend zou moeten zijn, is een zeer hoge score op de ene schaal, in combinatie met een lage score op de andere schaal. Mensen die zo scoren kunnen vaak de indruk wekken dat ze een hoog zelfvertrouwen hebben, maar dit zelfvertrouwen is vaak niet zo stabiel. Ook in dit geval is het interessant om te kijken of je hier iets aan kunt doen.

De vragenlijst die hier gepresenteerd wordt, is wel gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, maar hij is niet zo goed onderzocht en breed opgezet als de testen die we tijdens het onderzoek gebruiken. Ook tijdens de trainingen en de coaching worden meer uitgebreide vragenlijsten afgenomen, zodat je een dieper inzicht krijgt in jouw sterke en minder sterke punten. Deze test moet je zien als een goede eerste indruk, maar niet als een onomstotelijke waarheid.

De automatische piloot, we kennen hem allemaal. Je zou eigenlijk op de weg naar huis nog even stoppen bij de supermarkt, maar je wordt pas “wakker” als je de sleutel al in het slot van je voordeur hebt. De hele weg was je zo in gedachten verzonken, dat je niets van de reis gemerkt hebt. Hetzelfde kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer je in de lift staat en hij stopt een verdieping eerder dan je had verwacht. Je stapt automatisch uit en merkt pas buiten dat je op de verkeerde verdieping staat. In dit artikel wordt uitgelegd waarom dit gedrag niet werkt en hoe je meer aandacht kunt krijgen voor het heden.

Wanneer we met problemen geconfronteerd worden, reageren we daarop door ze te willen oplossen. In veel gevallen helpt dat goed. Je verzint een oplossing en je past die in de praktijk toe. Maar voor sommige problemen bestaat geen oplossing. Als je bijvoorbeeld zorgen hebt over je carrière of je relatie, valt daar over het algemeen niet zo één, twee drie wat aan te doen. Onze gedachten, die alleen een probleemoplossende modus kennen, trekken zich daar echter niets van aan. Zij blijven malen en malen in de overtuiging dat er uiteindelijk toch een oplossing gevonden wordt. Gedachten kunnen in dat opzicht lijken op wespen of bromvliegen die zich constant tegen een gesloten raam blijven werpen.

Een belangrijk doel van meditatie is het bewust worden van onze gedachten en de gevoelens die daar mee samenhangen. Door er bewust van te worden, leren we inzien dat we ze rustig hun gang kunnen laten gaan, zonder er al te veel aandacht aan te besteden. Negatieve gedachten die ons anders voortdurend van streek maakten, verworden dan tot een achtergrondkoor waar we weinig aandacht aan hoeven te besteden.

Dit bewustworden gebeurt tijdens de langere meditaties van drie kwartier of een uur. Daar leer je wat het betekent om je op bovenbeschreven manier te verhouden tot je gedachten. Op den duur is het echter zaak om dit gevoel ook in het dagelijks leven te hebben. Daartoe maakt men in de mindfulnessmeditatie onder andere gebruik van de drie minuten ademruimte. Hieronder beschrijf ik de inhoud van die korte meditatie. Als je liever eerst begeleid wilt oefenen, kun je hier een audiobestandje beluisteren

• In de eerste minuut van deze meditatie richt je je aandacht op je ademhaling. Je constateert hoe de adem door je lichaam gaat en hoe je in en uit ademt. Als je afgeleid wordt door je gedachten, accepteer je het bestaan hiervan en keer je vervolgens weer terug naar je ademhaling.
• In de tweede minuut richt je je op gevoelens. Zowel lichamelijke gevoelens als emoties. Je concentreert je op de gewaarwordingen in je lichaam en op de emoties die je hebt.
• Tot slot kijk je een minuut naar je gedachten. Je registreert wat er in je opkomt, zonder te oordelen. Het is alsof je naar wolken kijkt die komen langsdrijven. Je registreert ze en duwt ze niet weg, maar gaat er ook niet op in. Ze zijn er alleen.

Zoals gezegd is deze meditatie alleen niet voldoende om het gewenste effect te bereiken. Ik geef het hier als voorbeeld zodat je begrijpt welk doel meditatie dient en om aan te geven dat meditatie niet vaag is. Zoals je boven kunt lezen, wordt er alleen van je verwacht dat je aandachtig kijkt naar wat er in je lichaam en je hoofd omgaat. Spirituele zaken komen er niet bij kijken.

Overigens is het zo dat mindfulnessmeditatie een goede basis kan zijn voor wie zich wil verdiepen in meer spirituele vormen van meditatie. De principes zijn namelijk hetzelfde. Omdat ik echter geen zen meester ben, ga ik daar verder niet op in. Hiervoor kan je bijvoorbeeld eens kijken bij de Stichting inzichtsmeditatie: http://www.simsara.nl/ die ook de Dharma verdiepingscursus aanbieden. http://www.dhammaverdiepingscursus.nl/

        Robert Haringsma

Een hoog zelfvertrouwen is een belangrijk onderdeel van je functioneren. Het zorgt voor een goed gevoel en goede prestaties. Bovendien helpt het je in de omgang met anderen.

Over het bereiken van een hoog zelfvertrouwen is een hoop advies beschikbaar. Sommigen stellen dat je “rechtop” moet gaan lopen om zo zelfvertrouwen uit te stralen. Anderen zeggen dat je in de spiegel moet kijken om vervolgens te zeggen dat je van jezelf houdt. Wellicht heb je al eens een dergelijk advies geprobeerd. Je zult dan al gemerkt hebben dat het niet goed werkt.

Ik wilde weten wat wel echt werkt. Daarom ben ik een promotietraject gestart aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Daar heb ik op basis van de nieuwste inzichten uit de wetenschap een training samengesteld die daadwerkelijk zorgt voor een hoger zelfvertrouwen. In 2010 heb ik deze training getest onder ruim 100 proefpersonen.

Uit dit onderzoek blijkt het volgende:

Uit de data bleek duidelijk dat de proefpersonen meer zelfvertrouwen hadden nadat ze mee hadden gedaan aan de training. Het succes van de training bleek echter nog duidelijker uit de reactie die ik na afloop van de training kreeg:

Inmiddels heb ik nog vele andere mensen gecoacht en getraind en de reacties komen steeds op hetzelfde neer. De kandidaten durven meer acties te ondernemen en voelen zich beter.

Waarin verschilt deze training nu van andere? Het antwoord is simpel: in de training Optimaal Zelfvertrouwen wordt aandacht besteedt aan zowel je vaardigheid als je waardigheid.

Je vaardigheid is wat je kunt. Als je goed kunt schilderen, zal je zelfvertrouwen op dat gebied ook hoog zijn.

Je waardigheid is je eigenwaarde. Dit is hoe je over jezelf denkt.

Wie een hoog zelfvertrouwen wil krijgen, moet aan beide onderdelen aandacht besteden. Het versterken van je vaardigheid doe je door te werken aan je probleemoplossend vermogen en door je angsten onder ogen te zien. Het versterken van je waardigheid doe je door positiever over jezelf te denken. Door aandacht te besteden aan beide onderdelen kun je een optimaal zelfvertrouwen bereiken.

In de zelfvertrouwentrajecten van het IvPP gaan we dus uitgebreid in op die twee onderdelen. Verder komen de volgende zaken aan de orde:

• Wat is een optimaal zelfvertrouwen? Als begrijpt wat zelfvertrouwen is, zul je namelijk direct al de eerste stappen hebben gemaakt richting meer zelfvertrouwen.
• Wat doen de meeste mensen fout als het gaat om het vergroten van hun zelfvertrouwen (- en hoe kun jij voorkomen dat je net zo wordt als hen).
• Hoe ga je om met perfectionisme en faalangst?
• Wat zijn mogelijke bronnen van zelfvertrouwen? In welke situaties kun je aan je zelfvertrouwen werken?
• Hoe kun je vol zelfvertrouwen zijn zonder arrogant of verwaand te worden?

Sturen op resultaat
Ik heb de training zo vormgegeven dat je constant wordt aangemoedigd om ook daadwerkelijk actie te ondernemen. Je zult namelijk met de stof aan de slag moeten als je wilt veranderen.

1. Gedurende de training krijg je wekelijks huiswerkopdrachten. Zo kun je de theorie op een eenvoudige manier in de praktijk te brengen.
2. Naast de live-begeleiding maak ik gebruik van het internet. Bij een zelfvertrouwentraining of een zelfvertrouwencoachingstraject, krijg je een gratis digitale training (ter waarde van 97,-). Deze training bestaat uit 5 video’s van een uur, waarin de stof uit de training stapsgewijs behandeld wordt.
3. Hierbij hoort ook een ledenforum waar je -gratis- continue begeleiding krijgt. Als je hier een vraag post, wordt deze binnen 48 beantwoordt door je coach of trainer. Bovendien kun je ook goede raad en tips krijgen van mensen die de training ook doen (of al volbracht hebben).

Al deze extra’s zijn bedoeld om jou optimaal te ondersteunen bij het versterken van je zelfvertrouwen.

Betaalbaar voor iedereen

Er zijn twee verschillende soorten begeleiding beschikbaar: training en coaching. Hieronder staat uitgelegd wat de beide trajecten inhouden:

Training

• Vijf bijeenkomsten van 2 uur
• Training in de avonduren, goed te combineren met fulltime werk
• Getraind door ervaren psycholoog
• Maximaal 6 deelnemers
• Toegang tot digitale training en het ledenforum
• Tijdelijk : Gratis het boek: Bouw aan je zelfvertrouwen*

Kosten: 300,- inclusief BTW.

Coaching

• Zes gesprekken van 1 uur
• Individuele begeleiding
• Coaching door ervaren psycholoog
• Vandaag bellen, dezelfde week nog het eerste gesprek
• Toegang tot digitale training en het ledenforum
• Tijdelijk : Gratis het boek: Bouw aan je zelfvertrouwen*

Kosten: 399,95- inclusief BTW.

*”Bouw aan je zelfvertrouwen” komt februari 2011 uit bij Uitgeverij Lannoo. Je krijgt het boek dan toegestuurd.

Wat je reden ook is, het is ook mogelijk om de digitale training Optimaal Zelfvertrouwen te doen. Voor 97,- euro krijg je 5 video’s van een uur, een uitgebreide digitale zelfvertrouwenvragenlijst en dagelijkse begeleiding via het internet. Tijdelijk krijg je het boek: “Bouw aan je zelfvertrouwen” er gratis bij*.

Als je besluit om op basis van die digitale training een coachingstraject of een training te volgen, krijg je 97,- euro korting. Je kunt dus kosteloos upgraden naar een begeleidingstraject.

Klik hier om je direct -gratis- in te schrijven voor onze ledensite. Daar kun je vervolgens de digitale training aanschaffen.

Meditatie doet veel mensen denken aan zweverig gedoe voor het slag volk dat veganistisch eet en altijd op sandalen loopt. Anderen zien meditatie als onderdeel van een geloof en wantrouwen het daarom. Ik kan me dat goed voorstellen, want zo dacht ik er kortgeleden ook over. Toen ik me verdiepte in de materie, ontdekte ik echter dat mindfulness een hele concrete manier is om met je aandacht en met je gedachten om te gaan. Daarnaast ontdekte ik dat er overtuigend wetenschappelijk bewijs is dat meditatie werkt. In dit artikel zal ik uitleggen wat meditatie inhoudt , hoe het werkt en voor welke problemen het aangewend kan worden.

Mindfulness is geïnspireerd op het Boeddhisme. Het Boeddhisme is geen traditionele godsdienst met goden, verboden en geboden. Het kent echter wel enige mystieke overtuigingen over hoe de wereld in elkaar zit en wat de plaats van de mens daarin is. Wie wil gaan mediteren, hoeft deze overtuigingen echter niet per se aan te hangen. Er wordt met mindfulnessmeditatie ook niet gepoogd om verlichting te bereiken. Nogmaals, het gaat bij meditatie om praktische, concrete doelen.

Bewust worden

Wat proberen we dan te bereiken door meditatie? Allereerst is meditatie een manier om ons bewust te worden van het feit dat we constant oordelen. Wie gaat mediteren, ontdekt al direct dat er in zijn hoofd een onstopbare stroom van gedachten rond gaat. Meditatie helpt ons om deze gedachtenstroom te ontdekken en om er bepaalde regelmatigheden in te ontdekken. Als je op die manier meer bewust van je gedachten bent geworden, kun je er ook makkelijker op inspelen. Je schiet dan niet meer meteen automatisch in allerlei patronen.

Niet oordelen

Wie zijn gedachten gaat bekijken, ziet ook dat deze in veel gevallen negatief zijn. We geven constant af op onszelf en op anderen. Vooral dat oordeel over onszelf komt in meditatie vaak heel concreet aan de orde. Vaak balen beoefenaars ervan dat ze zich niet volledig hebben kunnen concentreren en dat ze niet “geslaagd” zijn in de meditatie. Het is de kunst om dit soort gedachten te zien als gedachten en niet als “dingen” die een invloed hebben op ons leven.

“Zodra ik mijn ogen dichtdoe, begin ik te malen over mijn ex. Hij heeft me op een hele vervelende manier verlaten en ik voel me er ontzettend klote over. Ik vind mezelf vooral een sukkel en denk steeds dat er nu niemand meer op me zit te wachten en dat ik mislukt ben. Natuurlijk weet ik wel dat dit best meevalt, maar die gedachten krijg ik maar niet uit mijn hoofd. Tijdens meditatie leer ik dat dit maar gedachten zijn… Als ik ze een tijdje aandachtig bekijk, maken ze langzaam plaats voor andere gedachten of voor een beleving in het hier en nu. Al die gedachten waar ik zo zwaar aan tilde, blijken tijdelijk en gaan vaak vanzelf weer weg. Zonder dat ik mezelf er tegen hoef te verzetten. Het is nog steeds een vervelende periode in mijn leven, maar het drukt wel minder zwaar op me.”

-Deelnemer aan een mindfulness training

Leven in het hier en nu

Veel psychologische behandelingen zijn er op gericht om een probleem op te lossen. We voelen ons onprettig in een situatie en we gaan meteen bezig met het oplossen daarvan. In veel situaties is dit een verstandige reactie. Niet alle problemen kunnen we echter oplossen. Vaak is dit omdat we onvoldoende invloed hebben op het probleem. Daarnaast heeft het oplossen van problemen niet altijd het gewenste effect. Wanneer we ons minderwaardig voelen, zullen we dit bijvoorbeeld proberen op te lossen door nieuwe kleren te kopen. Dit helpt wel voor een tijdje, maar niet constant. Door te mediteren zien we dat we geen nieuwe kleren nodig hebben om ons waardiger te voelen. Wanneer we leven in het hier en nu is daarbij geen plaats voor statusgevoeligheid en minderwaardige gevoelens.

Praktisch gezien betekent dit alles dat we door meditatie beter om kunnen gaan met stress en met negatieve emoties. Wie regelmatig mediteert, voelt zich meer ontspannen en kan beter omgaan met de constante stroom aan negatieve oordelen in ons hoofd. Voor mensen met angsstoornissen en depressies wordt mindfulness al succesvol ingezet. Je kunt mindfulness echter ook gebruiken voor je persoonlijke ontwikkeling. In het Boeddhisme is meditatie tenslotte ook een manier van leven en niet een manier om met psychische problemen om te gaan. Hoewel wij Westerse mensen waarschijnlijk niet geheel Boeddhistisch willen worden, kan het natuurlijk geen kwaad om de goede punten uit die filosofie mee te nemen.

Nu duidelijk is wat meditatie inhoudt, zal ik in de volgende artikelen aandacht besteden aan twee oefeningen. Allereerst een oefening om te leven in het hier en nu en daarna een oefening om bewust te worden en niet te oordelen.

Problemen horen bij het leven. De zelfhulpboeken die beloven dat het leven één groot feest kan zijn, liegen daarover. Het zou zelfs uitgesproken saai zijn wanneer we geen tegenslagen hadden om te overwinnen. Hoogtepunten worden namelijk extra zoet wanneer ze contrasteren met vervelende ervaringen. Gelukkige mensen hebben dus net zo goed problemen als ongelukkige mensen. Het verschil zit in de manier waarop ze met die problemen omgaan. Voor het deel van het zelfvertrouwen dat gebaseerd is op vaardigheid, is het van groot belang om op een goede manier met je problemen om te gaan. Hieronder zal ik uitleggen hoe je dat het best kunt doen.

Sommige mensen zien overal problemen en andere mensen zien overal uitdagingen. We kennen allemaal mensen die van elke mug een olifant maken. Ze zien overal tegenop en nemen bij voorbaat al aan dat dingen onmogelijk zijn. Problemen gaan ze dan ook bij voorkeur uit de weg. Zoals ik in het artikel over angst al aangaf, zorgt dit er voor dat je vaardigheid om met problemen om te gaan, steeds verder afneemt. Als je eenmaal geleerd hebt om je problemen uit de weg te gaan, zul je dit steeds vaker doen. Hierdoor leer je natuurlijk nooit om op een gezonde manier met je problemen om te gaan. Uiteindelijk zal dit ernstige gevolgen hebben voor je zelfvertrouwen.

Hoe kun je dit nu voorkomen? In de sectie productiviteit van deze website, vind je een hoop manieren om optimaal te functioneren en om het beste uit jezelf te halen. Hierin staan een hoop goede ideeën om je sterker in je functioneren te voelen en om meer vertrouwen in je vaardigheden te krijgen. Het hierboven genoemde artikel over angst is ook goede leesstof. In dit artikel zal ik een stap voor stap handleiding presenteren om met je problemen om te gaan.

Omarm je problemen

Veel mensen (en natuurlijk vooral mannen) hebben er problemen mee om te voelen dat iets een probleem is. Ze ploeteren liever voort, dan dat ze moeten erkennen dat verandering noodzakelijk is. Het omgaan met problemen begint dan ook niet met actie, maar met een bepaalde mindset. Wie zijn problemen wil herkennen, dient open te staan voor zijn gevoelens en deze te accepteren. “Niet aanstellen” is een handige manier om met kleine ergernissen om te gaan, maar het is niet een goede houding tegenover grotere problemen. Wie zich constant tekort gedaan voelt door zijn partner, kan dat beter met diegene bespreken. Negatieve gevoelens zijn dus een duidelijke aanwijzing dat er iets niet klopt en we kunnen die negatieve gevoelens maar beter serieus nemen.
Wanneer we voelen dat er een probleem is, moeten we besluiten wat het precies is dat ons dwars zit. Vaak bestrijden mensen bijvoorbeeld het gevolg van een probleem (ik eet ijs als ik alleen thuis ben) en niet de oorzaak van het probleem (ik voel me eenzaam als ik alleen ben). Daarna is het van belang om vast te stellen wat er veranderd moet worden. Hoe is de ideale situatie waarin je je wel prettig zult voelen? Pas wanneer je dat hebt vastgesteld, kun je verder met de oplossingen.

Denken over de mogelijkheden

Voor je actie onderneemt, moet je eerst weten wat je precies gaat doen. Het is dus tijd om een oplossing te verzinnen. Veel mensen zijn erg kritisch op zichzelf. Vooral de mensen die niet van veranderen houden. Zij weten altijd wel een manier te verzinnen waarom veranderen zinloos is. Bij het verzinnen van oplossingen is het dus belangrijk om niet meteen al te kritisch te zijn. Schrijf eerst zoveel mogelijk oplossingen op en benader het probleem van verschillende kanten. Pas daarna ga je beginnen met het beoordelen van die oplossingen.
Bekijk wat je bedacht hebt en wat het best haalbaar is. Sommige oplossingen zullen niet praktisch zijn, of zullen weer nieuwe problemen met zich meebrengen. Ander oplossingen kunnen weer te abrupt zijn. Ze lossen het probleem weliswaar op, maar ze brengen je in een geheel nieuwe situatie waar je op dit moment nog niet klaar voor bent. Het kan zelfs zo zijn dat je geen oplossing vindt. Dan kun je beslissen om het probleem nog maar een tijd te accepteren. Het kan ook zijn dat de oplossingen allemaal erger zijn dan het probleem. Ook dan kan het verstandig zijn om je maar bij het probleem neer te leggen. Hoewel dit misschien een nederlaag lijkt, draagt het wel degelijk bij aan je welbevinden. Het is makkelijker om je neer te leggen bij zaken waar je geen invloed op hebt.

Actie ondernemen

Als je besloten hebt om je probleem aan te pakken, wordt het tijd om actie te ondernemen. In de artikelenserie: Persoonlijke doelen stellen en halen is hier al een hoop over geschreven, maar ik zal het hier nogmaals kort uiteenzetten. Allereerst is het belangrijk om een plan te maken. Voor je begint, moet je weten wat je op dagelijkse basis gaat doen aan het oplossen van je probleem. Stel dat je niet tevreden bent met je baan en besloten hebt om naar een nieuwe op zoek te gaan. Dan is het zaak om te beschrijven wat je op dagelijkse basis gaat doen om een nieuwe baan te vinden. Advertenties bekijken, werving en selectiebureaus bezoeken, etc. Wie dit niet doet heeft grote kans dat zijn plannen in goede bedoelingen verzeilen.
Daarna is het een kwestie van oefenen. Sommige mensen zien zo tegen een verandering op, dat ze het er maar bij laten zitten. Vaak is het dan goed om langzaam kleine stapjes te nemen. Wanneer je bijvoorbeeld meer wilt netwerken, hoef je niet per se alleen naar een borrel te gaan waar je niemand kent. Je kunt eerst naar een borrel van een bekend netwerk gaan en daar tenminste één nieuw iemand aanspreken. Op die manier blijft het nieuwe gedrag behapbaar en kun je het langzaam ontwikkelen.

Uit het woord blijkt al dat het voor ons zelfvertrouwen belangrijk is om op ons zelf te kunnen vertrouwen. We moeten er op kunnen vertrouwen dat we kunnen omgaan met de problemen waar het leven ons voor stelt. Dit kun je alleen bereiken door veel te oefenen. Op die manier doe je ervaringen op die bevestigen wat je al dacht: problemen zijn er om opgelost te worden.